Home / Yazılım Dünyası / Dünya Kadınlar Günü ve Yazılım Dünyası

Dünya Kadınlar Günü ve Yazılım Dünyası

Dünya Kadınlar Günü ve Yazılım Dünyası

Her yılın 8 Mart gününü Dünya Kadınlar Günü olarak kutluyoruz. Peki, Kadınlara gerçekten hak ettikleri değeri veriyor muyuz? Bunun cevabını öğrenmek için etrafınıza bir bakmanız yeterlidir. Tüm bunların yanında bir de modernleşen dünya da kadının yerine bakalım. Hani şu adı teknoloji devri olarak nitelendirdiğimiz günlerde kadın teknolojinin neresinde rol alıyor? Bilişim, yazılım, program gibi kelimeler kullanıldığında “o iş erkek işi“ algısı uyanıyor. Ancak bu tam anlamıyla doğru değildir.
Bunu zamanında yaptığı teknolojik buluşlarla veya hala daha dünyanın yazılım devlerinde görev alan kadın programcılar, kadın yazılımcılar, kadın mühendisler sayesinde görebiliyoruz. Umarız yakında mühendislik fakültelerinde veya teknolojik bölümlerde kadınları daha aktif rol alırken görebiliriz.
Bir okurumun 8 Mart Dünya Kadınlar günü ile dile getirdiği, belki de kadınları küçümseyenlere veya kendini güçlü görmeyen kadınlara sitemini anlattığı bir yazısını sizlerle paylaşmak istiyorum.

teknoloji ve kadın

Kadınlar, sanal dünyanın da “ötekileri”

“Kadından yazılımcı olmaz”, “Kadın dediğin teknolojiden anlamaz” iddialarını bir de bu her şeyi yapmaya gücü yetecek olan “kadına” alternatif meslek tavsiyesi verme takip eder. Bu söylemler, aldırış etmeyip mesleğine başladığında da devam eder.

Toplumun bütün o baskılarına baş kaldırıp inatla klavyenin başına geçersin, yine de bitmez o yargılar. Yıllar geçer dönemler değişir ve sen o düşüncelerin, bakış açılarının da değişebileceğini düşünürsün ki 2017 yılında dahi kayda değer bir sonuç alınamadığıyla karşı karşıya kalırsın.

Cinsiyetçilik, cinsiyet ayrımı, eşitsizlik vb. kavramlar şüphesiz ki toplumda yaşamımızın her alanında karşımızdadırlar. Bu durum mesleki hayatı, meslek seçimini ve dağılımını da ele geçirmiş bir halde. Hele bazı meslekler var ki yapmak için erkek doğmak gerek! Bilişim alanı da ne yazık ki bunların başında geliyor. Kodların konuştuğu bu dünyada, kadınların yeri olmadığı söylemi hiç susmuyor.

Ne komiktir ki bu iddiaya dayanak olarak da somut bir sebep belirtilemiyor. Kadınlar bu alanda görünürlüklerini, varlıklarını artırmaya çabalamasına rağmen “Kadından yazılımcı olmaz, kadından mühendis olmaz” klişesi beyinlerden bir türlü silinemiyor.

Kadınların kod yazamayacağı bu işin erkek işi olduğu hurafesi akıllarda öyle bir yer etmiş ki, yazılım ile uğraşanlar dahi önce koda değil cinsiyete bakıyor.

Neyse ki tüm bunları atlatıp da mesleğini icra eden kadınlar bir araya gelip, birbirlerine güç veriyor, bu alanda da “kadınlar vardır” diyerek kendilerini göstermeye çalışıyorlar. Bu çabaya rağmen görünürlüklerinin az olmasının sebeplerinin biri de başarılarının pek dile getirilmiyor olmasıdır.

kadın ve bilişim projeleri

Kadın Programcı: Ada Lovelace

Dünyanın ilk bilgisayar programcısı, belki de bu alanın adı en çok anılan kadını Ada Lovelace.

Hem adına kurulan vakıfların yaptığı çalışmalar hem de Google doodleları sayesinde haber olan ve bilinirliği yüzyıllar sonrasına bile taşınan bir isim.

Lovelace’ın on yıllar sonra hatırlanmasını sağlayan ise çalışmalarıdır.

Lovelace’ın ilk bilgisayar programcısı olarak anılmasının nedeni ise mekanik bir bilgisayar tasarlayan İngiliz Charles Babbage ile yürüttüğü çalışmadır.

Lovelace, Babbage’a gönderdiği yazışmalarda Bernoulli sayılarını hesaplamak için Analitik Motor’un algoritmasını tanımlamıştır. Ada Lovelace’ın yazdığı bu algoritma, bilgisayar için yazılmış ilk algoritma olarak kabul edilmiştir. Bu yüzden de Ada ilk bilgisayar programcısı olarak kabul edilmiştir.

 kadına şiddete hayır!

Teknolojik Deha: Grace Murray Hopper

Grace Murray Hopper‘ın katkıları da yazılım dünyası bakımından kilometre taşı sayılabilecek niteliktedir.

Harvard Mark I bilgisayarının ilk programcılarından biri olan Hopper, bilgisayar programlama dilleri için ilk derleyiciyi geliştirmiştir. 1943 yılında ABD donanmasına katılan Grace, Mark I, Mark II ve Mark III bilgisayarları üzerinde geliştirdiği programlardan ötürü donanma nişanı ile ödüllendirilmiş, koramiral olmuş olmasına rağmen kendi esas mesleğindeki ilerlemelerini kabul ettirmekte zorlanmıştır.

Bunun üzerine Grace üç yıl sonra, 1952’de, COBOL programlama dilini ve derleyicisini ortaya koyabilmiştir. Dönemin devasa bilgisayarlarında programların düzgün çalışmasını engelleyen gerçek, fiziksel bir böcek bulan Dr. Grace Murray Hopper bilgisayar hatası anlamına da gelen “böcek” (“bug”, “debugging”, vs.) terimini de kültürümüze armağan etmiştir.

kadın eniac

ENIAC’ı programlayan 6 kadın

Askeri amaçlarla yapılan ve ‘hesap makinesi’ işlevini taşıyan yaklaşık 167 m² bir alan kaplayıp ağırlığı 30 ton olan ENIAC, elektrikle çalışan ve elektronik veri işleme kapasitesine sahip ilk bilgisayardır.

O günlerde basit bir hesaplama için bile uzun zaman alan ENIAC’ın bu hesaplama süresi 15 saniyeye indirildi. 30 tonluk bu koca makineyi elle takılıp çıkarılan fişler, kablolar ve kumanda edilen düğmelerle programlayarak bu başarı Kathleen McNulty, Mauchly Antonelli, Jean Jennings Bartik, Frances Synder Holber, Marlyn Wescoff Meltzer, Frances Bilas Spence ve Ruth Lichterman Teitelbaum adlı 6 kadın tarafından desteklenerek elde edildi.

Okuduğumuz kadınların hepsi hayatının bir döneminde özgüvenini sorgulamış fakat inancını yitirmemişlerdir. Evet erkeklere göre kafeste tutulmaya çalışarak yetiştirilen kadınlar için bu tür başarıları elde etmek kolay değil. Hem de hiç kolay değil! Fakat hiçbir şekilde imkânsız da değil. Yılmadan çalışmalarını sürdürmüş, başarılarına başarı eklemiş veya bu isteği içinde taşıyan tüm kadınlarımızın Dünya Emekçi Kadınlar Günü kutlu olsun!
Yazar: Hicran Yelkenci’ye Teşekkür ederim.

Yazar Enes Kamış

Beykent Üniversitesi Yazılım Mühendisliği öğrencisiyim, "Okula gitmekle mühendis olunmaz." düşüncesini savunuyorum ve her geçen gün kendimi geliştirmeye çalışıyorum. Bilgilerimi ve paylaşmaya değer gördüğüm şeyleri de sizlerle paylaşmaktan zevk duyuyorum.

8 Yorumlar

  1. Gerçekten güzel bir anlatım olmuş. Kadınları teknoloji sektöründe daha aktif görmek isteriz.

  2. kadınların mutlaka 8 martta okumaları gerektiğini düşünüyorum 🙂

  3. ilk resimdeki sağ tarafta kalan robot pek bi manidar bakıyor 🙂 bu kadaınlar yok mu der gibi 🙂

  4. Öncelikle yazılım ve programlama olayını sadece erkekler yapmıyor yazdığınız gibi o erkektir deniyor. Kısacası webmaster forumlarında yazan herkese erkekmiş gibi davranıyoruz. Üniversitede 30 kişilik sınıfta 16 tane kız arkadaşımız vardı yarı yarıya yani hepsi bizdeni iyi yazılım ve program yazıyorlardı 🙂 Şuan yazılım mesleğini yapıyorlar mı bilmiyorum ancak bizden kadar iyiler bu konuda.

    • Ama sizin gibi düşünenlerin sayısı çokta fazla değil. Daha fazla kendilerine güvenen kızlar olması lazım 🙂

  5. şu içeriği okuduktan sonra yemin ediyorum erkek olmaktan utandım ya. şahsen hiç bir kadını ötekileştirmesem de genel olarak aynı kategoriye giriyorum. bir yandan da merak ediyorum acaba kadınlarda diğer kadınları ötekileştiriyorlar mı? gerek bilim gerekse iş dünyası olsun; kadınlarda diğer kadınlara aynı muameleyi yapıyor mu?

    • O açıdan bakarsak olabilir aslında nasılsa statü veya bilgi birikimine göre küçümseme gibi şeyler olabiliyor. Ama kadınlar arasında bu durum erkeklere göre bence daha fazladır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.